Ventriküler Taşikardi (VT)
Genel Bilgi
Geniş kompleksli (≥120 ms) düzenli taşikardi, hız >100/dk. En sık iskemik kalp hastalığı zemininde. Monomorfik VT: Yapısal kalp hastalığı. Polimorfik VT + uzun QT: Torsades de Pointes (tedavi tamamen farklı). Nabızsız VT ve VF kardiyopulmoner arrest olarak yönetilir. (ESC 2022 Ventriküler Aritmi Kılavuzu)
Klinik Kriterler
- EKG: Geniş kompleks (≥120 ms), düzenli, hız >100/dk
- AV disosiasyon, füzyon veya capture atımlar → VT tanısı kesindir
- Tüm prekordiyal derivasyonlarda aynı yönde RS kompleksleri → VT (Brugada kriterleri)
- Anamnez: Miyokard infarktüsü, kardiyomiyopati → VT lehine güçlü kanıt
Fizik Muayene
Genel
- Bilinç düzeyi (konfüzyon, senkop öyküsü)
- Terleme, solukluk, ajitasyon
- Hemodinamik instabilite: hipotansiyon, şok
Kardiyovasküler
- Nabız hızı ve düzeni (düzenli, hızlı)
- Kan basıncı (hipotansiyon?)
- JVD (KY?)
- S3 galo, üfürüm (yapısal kalp hastalığı?)
- Kanon A dalgaları (AV disosiasyon lehine)
Solunum
- Raller (pulmoner ödem → akut KY?)
- Solunum sayısı, SpO2
Nörolojik
- Bilinç düzeyi (GKS)
- Fokal defisit (embolik olay?)
Ekstremite
- Periferik perfüzyon (soğuk, nemli cilt → düşük debi)
- Kapiller dolum zamanı
Hemodinamik instabilite bulguları → ANINDA kardiyoversiyon kararı ver.
Tetkikler
Kan
- BMP — K+ ve Mg2+ acilen (hem tetikleyici hem tedavi hedefi)
- CBC, Troponin (AKS tetikleyici?)
- İlaç düzeyleri (digoksin, antiaritmik toksisitesi?)
- Kan gazı (asidoz VT'yi kötüleştirir)
Diğer
- EKG 12 derivasyon — önceki EKG ile karşılaştır (dal bloğu önceden var mıydı?)
- SpO₂, tansiyon, bilinç düzeyi sürekli izle
Tedavi
Genel önlemler
- Defibrilatör HAZIR TUT
- Nabız var mı? → Nabızsız VT = kardiyak arrest (CPR + defibrilasyon)
- Hemodinamik instabilite (hipotansiyon, bilinç bozukluğu, göğüs ağrısı, akut KY) → ANINDA senkronize kardiyoversiyon
- Tetikleyici ara ve düzelt: Hipokalemi, hipomagnezemi, iskemi, ilaç toksisitesi, asidoz
- K+ >4.5 mEq/L ve Mg2+ >2 mEq/L hedefle
- Monitörizasyon: Sürekli EKG, KB, SpO2, bilinç düzeyi
Hedef
- Nabızsız VT → Kardiyak arrest protokolü (CPR + defibrilasyon)
- Hemodinamik instabil VT → ANINDA senkronize kardiyoversiyon
- Stabil VT → Farmakolojik tedavi dene, başarısızsa kardiyoversiyon
İlaç Tedavisi
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| AMİODARON (Cordarone 150mg/3mL amp) | 150 mg IV (10 dakikada) | IV infüzyon | Süre: Ardından 1 mg/dk × 6 saat → 0.5 mg/dk × 18 saat (max 2.2 g/gün) Endikasyon: Stabil monomorfik VT — 1. tercih (TR de prokainamid bulunmadığından) Not: Monomorfik VT: Amiodaron 1. tercih | TdP: Magnezyum 1. tercih Uyarı: QT uzamasını izle. Hipotansiyon yapabilir. Torsades de Pointes te KONTRENDİKE. Not: ESC 2022 de etiyolojisi bilinmeyen stabil VT de prokainamid IIa, amiodaron IIb — ancak prokainamid TR de bulunmaz. |
| LİDOKAİN (Xylocaine %2 amp) | 1-1.5 mg/kg IV bolus (yavaş) | IV | Süre: Ardından 1-4 mg/dk IV infüzyon Endikasyon: Stabil VT — Amiodaron kontrendike veya yoksa 2. tercih Not: Monomorfik VT: Amiodaron 1. tercih | TdP: Magnezyum 1. tercih Uyarı: Nörotoksisite (konfüzyon, konvülsiyon) yüksek dozda. Karaciğer yetmezliğinde doz azalt. |
| MAGNEZYUM SÜLFAT (MgSO4) (MgSO4 %15 amp, %20 amp) | 2 g IV (1-2 dakikada) | IV hızlı | Süre: Gerekirse 5-10 dk sonra tekrar 2 g Endikasyon: Torsades de Pointes (TdP) — ANINDA ver. QT uzaması olan polimorfik VT. Koşul: Torsades de Pointes (polimorfik VT + uzun QT) ise Uyarı: Böbrek yetmezliğinde dikkat. Bradikardi ve hipotansiyon yapabilir. K+ replasmanı ile birlikte ver. |
Torsades de Pointes (TdP) — Polimorfik VT + Uzun QT
Tanı: Polimorfik VT + başlangıç EKG de QTc >500 ms. Tetikleyiciler: QT uzatan ilaçlar (antipsikotikler, makrolid antibiyotikler, florokinolonlar, amiodaron), hipokalemi, hipomagnezemi, doğumsal uzun QT. Tedavi: (1) MgSO4 2 g IV hızlı → gerekirse tekrar. (2) K+ >4.5 mEq/L sağla. (3) QT uzatan TÜM ilaçları kes. (4) AMİODARON KONTRENDİKE. (5) Yanıtsızsa kardiyoloji: Overdrive pacing (geçici transvenöz pacemaker ile hız artırılarak QT kısaltılır).
Senkronize Elektrik Kardiyoversiyon
Endikasyon: Hemodinamik instabilite VEYA ilaç tedavisinde başarısızlık. Monomorfik VT: Bifazik 100J senkronize (artırılabilir). Polimorfik VT: Senkronize edilemez → unsenkronize defibrilasyon 200J bifazik (VF gibi tedavi et). Nabızsız VT: Unsenkronize defibrilasyon (kardiyak arrest protokolü). Sedasyon (bilinçli hastada): Midazolam 2-3 mg IV ± Fentanil 25-50 mcg IV.
Elektrik Fırtınası (Electrical Storm)
Tanım: 24 saat içinde ≥3 ayrı VT/VF epizodu (her biri en az 5 dk arayla, terminasyon gerektiren). ESC 2022 yaklaşımı: (1) Sedasyon — psikolojik stresi azalt ve sempatik tonu düşür (Class I). (2) Amiodaron IV + nonselektif beta-bloker (propranolol — metoprololden daha etkili) birlikte 1. basamak. (3) Tetikleyici düzelt (iskemi, elektrolit, ilaç). (4) Yanıtsızsa kardiyoloji: Kateter ablasyon veya mekanik dolaşım desteği.
Yatış Endikasyonları
- Tüm VT vakaları → Kardiyoloji yatışı veya Yoğun Bakım
Konsültasyon
Kardiyoloji — ANINDA. Yoğun Bakım (hemodinamik instabilite varsa).
Kaynaklar
- ESC 2022 Guidelines for Ventricular Arrhythmias and Prevention of Sudden Cardiac Death (ESC 2022)
- Ortiz M et al. IV Procainamide vs Amiodarone for Tolerated Wide QRS Tachycardia. Eur Heart J 2017;38:1329-1335 (PROCAMIO 2017)
- AHA/ACLS 2025 Guidelines — Cardiac Arrest and Post-Cardiac Arrest Care (AHA/ACLS 2025)