Kardiyak Tamponad
Genel Bilgi
Perikard boşluğunda sıvı birikmesi sonucu kalbin doluşunun engellenmesidir. Travma, malignite, üremi, enfeksiyon veya iatrojenik nedenlerle oluşabilir. Obstrüktif şok tablosu yaratır. Yatak başı USG (POCUS) ile hızlı tanı konur.
Klinik Kriterler
- Beck Triadı: Hipotansiyon + juguler venöz dolgunluk (JVD) + boğuk kalp sesleri
- Pulsus paradoksus: Inspiryumda sistolik KB >10 mmHg düşüş
- Elektriksel alternans (EKG'de QRS amplitüd değişkenliği)
- Taşikardi, takipne, periferik soğukluk
- Kussmaul belirtisi: İnspiryumda JVD artışı
Fizik Muayene
Genel
- Hemodinamik instabilite (hipotansiyon, şok)
- Taşikardi, takipne, periferik soğukluk
Kardiyovasküler
- JVD (juguler venöz dolgunluk)
- Boğuk/derinden gelen kalp sesleri
- Pulsus paradoksus (inspiryumda SBP >10 mmHg düşüş)
- Kussmaul belirtisi (inspiryumda JVD artışı)
Solunum
- Takipne, dispne
- Solunum sesleri bilateral normal (pnömotoraks ile ayırıcı tanı)
Ekstremite
- Periferik soğukluk, nemli cilt
- Kapiller dolum zamanı uzamış
Beck Triadı: Hipotansiyon + JVD + boğuk kalp sesleri. Tansiyon pnömotoraks ile karıştırma — USG ile ayır.
Tetkikler
Kan
- CBC, BMP, PT/INR, aPTT
- Troponin (miyokard hasarı?)
- Kan grubu ve cross-match (cerrahi ihtimali)
Görüntüleme
- Yatak başı POCUS/Eko — perikard efüzyonu + sağ ventrikül diyastolik kollaps = TANI
- PA Akciğer grafisi (çadır kalp görünümü — genellikle kronik efüzyonda)
Diğer
- EKG: Düşük voltaj, sinüs taşikardisi, elektriksel alternans
Tedavi
Genel önlemler
- Monitörizasyon, 2 geniş damar yolu
- Yatak başı POCUS HEMEN yap
- Pozitif basınçlı ventilasyondan KAÇIN (venöz dönüşü daha da azaltır)
- Bacaklar elevasyonda tut (venöz dönüşü artır)
- Kardiyovasküler cerrahi ve kardiyoloji ANINDA
İlaç Tedavisi
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| IV SIVI YÜKLEMESİ (SF veya RL) | 500-1000 mL | IV hızlı | Süre: Bolus Uyarı: Geçici köprü — preload artırarak CO yu kısmen korur. Kesin tedavi perikardiyosentez. |
| NORADRENALİN (Noradrenalin 4mg/4mL amp) | 0.1-0.5 mcg/kg/dk | IV infüzyon (santral tercih) | Süre: Perikardiyosenteze kadar Koşul: Sıvıya yanıtsız hipotansiyon varsa Uyarı: Sıvıya yanıtsız hipotansiyonda başla. Santral kateter tercih — ekstravasasyonda doku hasarı. |
Perikardiyosentez (Acil)
USG eşliğinde subksifoid yaklaşım. 18G spinal iğne, 60 mL enjektör, 30-45° açıyla sol omuza yönlendir. 15-20 mL aspirasyon bile dramatik düzelme sağlar. Kateter bırakılabilir (Seldinger). KONTRENDİKASYONLAR: Aort diseksiyonu Tip A ve post-MI serbest duvar rüptüründe iğne ile perikardiyosentez yapma — cerrahi tamponad, hızlı dekompresyon durumu kötüleştirir. Bu hastalarda acil cerrahi gerekir. DİKKAT: >1 litre birden boşaltma — akut sağ ventrikül dilatasyonuna yol açabilir. Kademeli boşalt, kateter ile drenaja devam et.
Travmatik Tamponad
Penetran göğüs travması → tamponad düşün. Perikardiyosentez geçici köprüdür, kesin tedavi acil torakotomi. Resüsitatif torakotomi endikasyonları değerlendir.
Yatış Endikasyonları
- Tüm tamponad vakaları YBÜ yatışı gerektirir
- Perikardiyosentez sonrası drenaj takibi
- Travmatik tamponad → acil cerrahi
Konsültasyon
Kardiyoloji + Kardiyovasküler Cerrahi — ANINDA