Üriner Sistem Enfeksiyonu / Ürosepsis
Kritik uyarı: Obstrüktif üropati + enfeksiyon → Acil dekompresyon — antibiyotik tek başına yetmez. Erkekte ÜSE her zaman komplike sayılır. Foley kateterli → Kateter değişimi tedavinin parçası.
Genel Bilgi
Alt ÜSE (Sistit): Dizüri, pollaküri, urgency. Üst ÜSE (Piyelonefrit): Ateş ≥38°C + kostovertebral açı hassasiyeti. Ürosepsis: Üriner kaynaklı + SOFA ≥2.
Klinik Kriterler
- Komplike ÜSE: Erkek, hamilelik, kateter, obstrüksiyon, immünsüpresyon
- İdrar dipstick: Lökosit esteraz +, nitrit +
- Ürosepsis: İdrar yolu kaynaklı + organ disfonksiyonu
Fizik Muayene
Abdomen / Ürogenital
- Suprapubik hassasiyet (sistit)
- Kostovertebral açı hassasiyeti (piyelonefrit — çok spesifik)
- Prostat muayenesi (erkekte akut prostatit ekarte)
Genel
- Ateş (≥38°C — piyelonefrit/ürosepsis), titreme, terleme
- Sepsis bulguları: taşikardi, hipotansiyon, konfüzyon
Yaşlı hastalarda klasik ÜSE semptomları olmayabilir — konfüzyon veya genel durum bozukluğu tek bulgu olabilir. Erkekte her ÜSE komplike kabul edilir.
Tetkikler
Kan
- İdrar kültürü, kan kültürü (ürosepsis)
- Laktat, BUN, kreatinin
Görüntüleme
- USG veya BT (obstrüksiyon? — komplike ÜSE/ürosepsis)
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| FOSFOMİSİN (Monurol) | 3 g PO tek doz | PO | Endikasyon: Komplike olmayan sistit (kadın — ayaktan) Not: Şiddete göre antibiyotik rejimini seç |
| SİPROFLOKSASİN (Cipro) | 500 mg PO 2×1 | PO | Süre: 7 gün Endikasyon: Piyelonefrit — hafif, oral tolere Not: Şiddete göre antibiyotik rejimini seç |
| SEFTRİAKSON (Rocephin) | 2 g IV günde 1 | IV | Endikasyon: Ağır piyelonefrit — IV tedavi Not: Şiddete göre antibiyotik rejimini seç |
| MEROPENEM (Meronem) | 1 g IV her 8 saatte | IV | Endikasyon: Ürosepsis — ampirik geniş spektrum Not: Şiddete göre antibiyotik rejimini seç |
Obstrüktif Ürosepsis — Acil Dekompresyon
DJ Stent (Üroloji) veya Perkütan nefrostomi (Girişimsel Radyoloji) — Antibiyotik tek başına yetmez.
Hamilelikte ÜSE
Asemptomatik bakteriüri bile tedavi edilir. Amoksisilin-klavulanat 1 g PO 2×1 × 7 gün. Florokinolon KONTRENDİKE. Piyelonefrit → Yatış + Kadın Doğum konsültasyonu.
Yatış Endikasyonları
- Ürosepsis
- Komplike piyelonefrit, oral alamaz, hamilelik, obstrüksiyon
Taburculuk Kriterleri
- Komplike olmayan sistit → Fosfomisin + 48 saat kontrol
- Hafif piyelonefrit (oral tolere, stabil)
Konsültasyon
Üroloji (obstrüksiyon, DJ stent), Enfeksiyon Hastalıkları (dirençli etken)
Kaynaklar
- EAU Guidelines on Urological Infections 2024 (EAU UTI 2024)