Karbon Monoksit Zehirlenmesi
Kritik uyarı: Pulse oksimetre GÜVENİLMEZ — COHb'yi SpO₂ olarak okur (yanlış yüksek gösterir). COHb kan gazından ölçülmeli. Kış + soba/şofben + baş ağrısı → CO düşün.
Genel Bilgi
COHb <5%: Normal | 10-20%: Hafif | 20-40%: Konfüzyon | 40-60%: Koma/aritmi. HBO Endikasyonları: Bilinç kaybı, COHb >25%, kardiyak iskemi, hamilelik.
Klinik Kriterler
- COHb <10%: Baş ağrısı, bulantı (hafif — sigara içenlerde normal bulunabilir)
- COHb 10-25%: Şiddetli baş ağrısı, halsizlik, görme bulanıklığı, konfüzyon
- COHb 25-40%: Taşikardi, senkop, nöbet riski
- COHb >40%: Koma, aritmi, kardiyak arrest
- Pulse oksimetre GÜVENİLMEZ — COHb'yi SpO₂ gibi okur (yanlış yüksek)
- Kış + soba/şofben + aynı ortamda birden fazla hasta → CO düşün
Fizik Muayene
Nörolojik
- Baş ağrısı (en sık bulgu), baş dönmesi
- Konfüzyon, ataksi, nöbet, koma (ciddi)
Kardiyovasküler
- Taşikardi, hipotansiyon
- Göğüs ağrısı, aritmi (miyokardiyal iskemi)
GİS
- Bulantı, kusma
Genel
- Kiraz kırmızısı cilt (nadir — geç ve ciddi bulgu)
- Birden fazla kişi aynı ortamda benzer semptomlar
SpO₂ güvenilmez. COHb kan gazından ölçülmeli. Kiraz kırmızısı cilt rengi nadirdir, yokluğu toksisiteyi dışlamaz.
Tetkikler
Kan
- COHb (kan gazından)
- EKG, troponin
- Laktat, β-hCG (kadın)
Skorlamalar
| Skor | Açıklama | Kesim değeri |
|---|---|---|
| COHb Düzeyi Yorumlama | Kan gazından ölçülen COHb düzeyi. Sigara içenlerde bazal %5-10 olabilir. | <5% normal. 10-25% hafif-orta. >25% ciddi → HBO değerlendir. >40% hayatı tehdit edici. |
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| %100 O₂ Non-rebreather Maske | 15 L/dk | İnhalasyon | Süre: COHb <%5 olana kadar (~4-6 saat) Endikasyon: Tüm hastalarda hemen başla |
HBO (Hiperbarik Oksijen) Endikasyonları
Bilinç kaybı (kısa süreli bile), Nörolojik semptom, COHb >25%, Kardiyak iskemi (troponin ↑), Hamilelik → En yakın HBO merkezi ile iletişim.
Yatış Endikasyonları
- COHb >25%, nörolojik semptom
- Kardiyak bulgu, hamile, HBO transferi
Taburculuk Kriterleri
- COHb <%5, asemptomatik, EKG normal → 2-4 hafta nöropsikiyatrik kontrol öner
Konsültasyon
Toksikoloji (114), HBO merkezi, Kardiyoloji (troponin ↑)
Kaynaklar
- Carbon Monoxide Toxicity — StatPearls (StatPearls CO 2024)