Alkol / Benzodiyazepin Yoksunluğu
Kritik uyarı: Delirium Tremens (DT) → %5-10 mortalite tedavisiz. Benzodiyazepin şarttır — Antipsikotik tek başına yetersiz. Tiamin 100 mg IV → Glukozdan ÖNCE (Wernicke profilaksisi).
Genel Bilgi
Zaman çizelgesi: 6-12 saat: Tremor/taşikardi. 12-24 saat: Nöbet. 48-96 saat: Delirium Tremens. CIWA-Ar ≥10 → Tedavi başla.
Klinik Kriterler
- 6-12 saat: Tremor, anksiyete, taşikardi, terleme, insomnia, bulantı
- 12-24 saat: Nöbet riski (genellikle jeneralize tonik-klonik)
- 12-48 saat: Alkol halüsinozu (görsel > işitsel, bilinç açık)
- 48-96 saat: Delirium Tremens (DT) — Konfüzyon, ajitasyon, otonom instabilite, hipertermi, terleme
- DT mortalitesi tedavisiz %5-10, tedaviyle <%1
- Önceki yoksunluk nöbeti/DT öyküsü → Ciddi yoksunluk riski artmış (kindling fenomeni)
Fizik Muayene
Nörolojik
- Tremor (ellerde — en erken bulgu)
- Ajitasyon, konfüzyon, halüsinasyon (DT)
- Nöbet (jeneralize tonik-klonik)
Otonom
- Taşikardi, hipertansiyon, terleme
- Hipertermi (DT'de belirgin)
Genel
- Bulantı, kusma, insomnia
- Dehidratasyon bulguları
CIWA-Ar ile skorla ve saatlik takip yap. Tiamini glukozdan ÖNCE ver.
Tetkikler
Kan
- GKŞ, elektrolit (Mg, K, Ca, PO₄ — düzelt)
- Tam kan, BUN/Kre
- KC fonksiyon, albümin
- VBG + laktat
- Etanol düzeyi
Diğer
- EKG (aritmi, QTc)
- Akciğer grafisi (aspirasyon pnömonisi?)
Skorlamalar
| Skor | Açıklama | Kesim değeri |
|---|---|---|
| CIWA-Ar (Clinical Institute Withdrawal Assessment for Alcohol — Revised) | 10 maddelik yoksunluk şiddeti skorlaması. Semptom-tetikli BZD protokolünde kullanılır. MDCalc: https://www.mdcalc.com | <10: Hafif (izlem). 10-18: Orta (BZD başla). >18: Ciddi (agresif BZD + YBÜ düşün). |
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| TİYAMİN (Betabion / B1 amp) | 100 mg IV | IV | Endikasyon: Herkese — Glukozdan ÖNCE ver (Wernicke profilaksisi) |
| DİAZEPAM (Diazem) | 10-20 mg IV → Her 5-10 dk, CIWA <10 olana kadar | IV | Endikasyon: CIWA ≥10 — Semptom-tetikli protokol Not: Benzodiyazepinlerden BİRİNİ seç (KC yetmezliğinde Lorazepam) |
| LORAZEPAM (Ativan) | 2-4 mg IV | IV | Endikasyon: KC yetmezliği varsa tercih Not: Benzodiyazepinlerden BİRİNİ seç (KC yetmezliğinde Lorazepam) |
| MAGNEZYUM SÜLFAT | 2 g IV | IV | Endikasyon: Nöbet profilaksisi + aritmi koruması |
Yatış Endikasyonları
- CIWA >18, nöbet, DT → YBÜ
- Yüksek doz benzodiyazepin ihtiyacı, komorbidite
Taburculuk Kriterleri
- CIWA <10 + 6-8 saat gözlem + oral tolere + güvenli ortam → AMATEM yönlendir
Konsültasyon
YBÜ (DT, refrakter), Nöroloji (Wernicke şüphesi), Psikiyatri/AMATEM
Kaynaklar
- Alcohol Withdrawal — StatPearls (StatPearls Alkol Yoksunluğu 2024)