Hipoglisemi

Kritik uyarı: KŞ <50 + bilinç değişikliği → IV Dex 50 hemen ver. Tiyamin eksikliği şüphesi (alkolizm, malnütrisyon): Dekstroz vermeden önce Tiyamin 100 mg IV. Sulfonilurea ile gelişen → Mutlaka yatır.

Genel Bilgi

Whipple Triadı: Hipoglisemi semptomları + KŞ <70 mg/dL + glukoz verilince düzelme. Seviye 1: 54-70 (terleme, çarpıntı). Seviye 2: <54 (konfüzyon). Seviye 3: Bilinç kaybı/nöbet.

Klinik Kriterler

  • KŞ <54 mg/dL: Nöroglukopenik semptomlar
  • KŞ <50 + bilinç değişikliği: Acil IV tedavi
  • Bilinç düzelmiyorsa KŞ normalleşse de: Santral patoloji düşün

Fizik Muayene

Adrenerjik (erken)

  • Terleme, titreme, çarpıntı, taşikardi
  • Anksiyete, açlık hissi

Nöroglukopenik (geç)

  • Konfüzyon, konuşma bozukluğu, davranış değişikliği
  • Görme bulanıklığı, koordinasyon bozukluğu, nöbet, koma

Hipoglisemi semptomları adrenerjik (erken) ve nöroglukopenik (geç) olarak ikiye ayrılır. Beta-bloker kullanan hastada adrenerjik semptomlar maskelenebilir.

Tetkikler

Kan

  • Kapiller KŞ (acil)
  • Venöz KŞ (doğrulama)
  • İnsülin + C-peptid (etiyoloji)

Tedavi

İlaçlar

İlaçDozYolNot
ORAL GLUKOZ15-20 g (3-4 şeker küpü / 150 mL meyve suyu)PO
Süre: 15 dk sonra KŞ kontrolü; gerekirse tekrarla
Endikasyon: Bilinçli hasta
Not: Hastanın bilinç durumu ve IV erişime göre BİRİNİ seç
%50 Dekstroz (Dekstroz %50)25-50 mL (12.5-25 g) IV yavaşIV push
Süre: Ardından %10 Dex 100 mL/saat idame
Endikasyon: Bilinç değişikliği veya IV erişim var
Not: Hastanın bilinç durumu ve IV erişime göre BİRİNİ seç
GLUKAGON (GlucaGen)1 mg IM veya SCIM/SC
Endikasyon: IV erişim YOK
Not: Hastanın bilinç durumu ve IV erişime göre BİRİNİ seç
Uyarı: Karaciğer yetmezliği, malnütrisyon, alkolizmde etki azalır
TİYAMİN (Betaxin / B1 amp)100 mg IV yavaşIV
Endikasyon: Alkolizm veya malnütrisyon — Dekstroz ÖNCE ver
Koşul: Alkolizm veya malnütrisyon şüphesi — dekstroz ÖNCE ver
OKTREOTİD (Sandostatin)50-100 mcg SC her 8 saatteSC
Endikasyon: Sulfonilurea toksisitesi — refrakter hipoglisemi
Koşul: Sulfonilurea toksisitesi — refrakter hipoglisemi

Yatış Endikasyonları

  • Sulfonilurea veya uzun etkili insülin kullanımı
  • Tekrarlayan hipoglisemi
  • Bilinç değişikliği geçiren (tam düzelse bile)

Taburculuk Kriterleri

  • KŞ >80 mg/dL — en az 1 saattir stabil
  • Tetikleyici belirlendi ve düzeltildi (kısa etkili ajan)
  • 24 saat içinde endokrinoloji takibi

Konsültasyon

Endokrinoloji (açıklanamayan, C-peptid pozitif), Toksikoloji (sulfonilurea aşımı)

Kaynaklar

  1. ADA Standards of Care in Diabetes 2025 (ADA SOC 2025)
Uygulamada aç