Toraks Travması
Kritik uyarı: Tansiyon pnömotoraks → BT bekleme → Klinik tanı → Hemen dekompresyon. Masif hemotoraks (>1500 mL) → Acil torakotomi düşün. Kardiyak tamponad: Beck triadı (hipotansiyon + JVD + kalp sesi ↓).
Genel Bilgi
Hayatı tehdit eden 6 lezyon: Tansiyon pnömotoraks, Açık pnömotoraks, Masif hemotoraks, Yelken göğüs, Kardiyak tamponad, Aortik yaralanma.
Klinik Kriterler
- Tansiyon pnömotoraks: Hipotansiyon + tek taraf ses ↓ + trakea kayması + JVD
- Masif hemotoraks: Şok + tek taraf ses ↓ + matite
- Tamponad: Beck triadı = Hipotansiyon + JVD + kalp sesleri ↓
Fizik Muayene
Solunum
- Bilateral solunum sesleri karşılaştır (azalma → pnömo/hemotoraks)
- Trakea pozisyonu (deviasyon → tansiyon pnömo, geç bulgu)
- Yelken göğüs: paradoks hareket (inspiratuarda çökme)
Kardiyovasküler
- JVD (tamponad, tansiyon pnömo) — hipovolemide JVD olmaz
- Kalp sesleri (derinden → tamponad)
- Nabız paradoksus
Göğüs Duvarı
- Subkutan amfizem (krepitasyon)
- Açık yara (emen göğüs yarası → 3 taraftan kapatma)
- Kosta hassasiyeti, krepitasyon (kosta fraktürü)
Hayatı tehdit eden 6 lezyonu sistematik olarak değerlendir. Tansiyon pnömo klinik tanıdır — grafi bekleme.
Tetkikler
Görüntüleme
- PA akciğer grafisi
- FAST (perikardiyal sıvı)
- BT toraks (stabil hastada)
Diğer
- EKG
- Hemogram, kan grubu + cross-match
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| PARASetamol + BUPİVAKAİN (İnterkostal blok) | 1 g IV + Bupivakain %0,25 (kırık kot seviyesi ± 1) | IV + lokal | Endikasyon: Kot kırığı ağrısı |
| MORFİN | 0,1 mg/kg IV titre | IV | Endikasyon: Ağır ağrı — Yelken göğüs Koşul: Ağır ağrıda — yelken göğüs |
Tansiyon Pnömotoraks — Acil
İğne dekompresyonu: 14-16G, 2. İKA midklaviküler hat VEYA 4-5. İKA ön aksiller hat. Ardından tüp torakostomi (28-36F).
Kardiyak Tamponad (Travmatik)
Perikardiyosentez: Subksifoid, USG eşliğinde (köprü tedavi). Kesin tedavi: Acil torakotomi.
Yelken Göğüs
Analjezi kritik. Parasetamol + Morfin + İnterkostal blok. SpO₂ <94% → NIV; yetersizse → entübasyon.
Yatış Endikasyonları
- Tüp torakostomi, pulmoner kontüzyon, yelken göğüs
- ≥3 kot kırığı, yaşlı + kot kırığı
Konsültasyon
Göğüs Cerrahisi/KVC (hemotoraks cerrahisi, aort, tamponad)
Kaynaklar
- ATLS 10th Edition (ATLS 10th Ed)