Künt Karın Travması
Kritik uyarı: Hemodinamik instabil + FAST (+) → Acil laparotomi — BT BEKLEME. FAST negatif ≠ Yaralanma yok (retroperitoneal kanama gözden kaçar).
Genel Bilgi
FAST: Morrison, Splenorenal, Suprapubik, Subksifoid. İnstabil + FAST (+) → Laparotomi. Stabil + FAST (+) → BT batın.
Klinik Kriterler
- Hemodinamik instabil + FAST (+) → Acil laparotomi (BT bekleme!)
- Hemodinamik stabil + FAST (+) → BT batın ile değerlendir
- FAST negatif ≠ Yaralanma yok (retroperitoneal kanama, bağırsak perforasyonu kaçabilir)
- Kemer işareti (seatbelt sign) → Bağırsak/mezenter yaralanması düşün
- Seri muayene kritik — klinik değişim cerrahiyi tetikleyebilir
Fizik Muayene
Abdomen
- Distansiyon, hassasiyet, defans, rijidite
- Kemer işareti (seatbelt sign — cilt ekimozu)
- Bağırsak sesleri (azalmış/kayıp → ileus/peritonit)
Pelvis
- Pelvik instabilite (SADECE BİR KEZ test et — tekrarlama)
- Perine muayenesi: üretral kanama, skrotal hematom
FAST USG
- Morrison (hepatorenal), Splenorenal, Suprapubik, Subksifoid
- Serbest sıvı varlığı + hemodinamik durum → karar algoritması
İlk FAST negatif olsa bile klinik şüphe varsa tekrarla veya BT çek. Seri karın muayenesi hayat kurtarır.
Tetkikler
Kan
- Hemogram (seri), kan grubu + cross-match, laktat
Görüntüleme
- FAST (Acil)
- BT batın kontrastlı (stabil hastada — altın standart)
Tedavi
Genel önlemler
- İnstabil + FAST (+) → Laparotomi (BT bekleme)
- Stabil → BT → Seri muayene (4-6 saat arayla)
- MTP başlat + TXA ver
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| TRANEKSAMIK ASİT (Transamin) | 1 g IV bolus | IV | Endikasyon: İlk 3 saat içinde |
Yatış Endikasyonları
- Solid organ yaralanması, FAST (+)
- Anlamlı mekanizma + şüpheli muayene
Taburculuk Kriterleri
- Düşük enerjili travma + FAST (−) + 6-8 saat gözlem sorunsuz
Konsültasyon
Genel Cerrahi (tüm olgular)
Kaynaklar
- ATLS 10th Edition (ATLS 10th Ed)