Preeklampsi / Eklampsi
Kritik uyarı: Eklampsi nöbeti → İLK İLAÇ Magnezyum (Diazepam değil!). Nifedipin dilaltı YAPILMAZ — ani hipotansiyon bebeği hipoksiye sokar. Magnezyum toksisitesi → Kalsiyum Glukonat.
Genel Bilgi
≥20. gebelik haftası + KB >140/90 + Proteinüri. Eklampsi: Preeklampsi + Nöbet. Ağır semptomlar: KB >160/110, baş ağrısı, görme bozukluğu, sağ üst kadran ağrısı (HELLP).
Klinik Kriterler
- Preeklampsi: KB >140/90 (2 kez, 4 saat arayla) + Proteinüri
- Ağır Preeklampsi: KB >160/110 veya end-organ hasarı
- Eklampsi: Preeklampsi + Nöbet
- HELLP: Hemoliz + Yüksek KC enzimleri + Düşük platelet
Fizik Muayene
Kardiyovasküler
- KB ölçümü (≥140/90 preeklampsi, ≥160/110 ağır)
- Periferik ödem (yaygın — yüz, eller dahil)
Nörolojik
- Baş ağrısı (ağır, frontal — ağır preeklampsi bulgusu)
- Görme bozukluğu (bulanıklık, skotom, körlük)
- Hiperrefleksi, klonus (eklampsi öncüsü)
Abdomen
- Sağ üst kadran / epigastrik ağrı (HELLP sendromu — KC kapsül gerilmesi)
- Uterin değerlendirme (dekolman eşliği?)
KB ≥160/110 acil antihipertansif gerektirir. Eklampsi nöbetinde İLK İLAÇ Magnezyum — Diazepam değil!
Tetkikler
Kan
- CBC (trombosit)
- KC fonksiyon (AST/ALT)
- Kreatinin, LDH
- Koagülasyon
Diğer
- İdrar proteini
- Fetal kalp atımı monitörizasyonu
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| MAGNEZYUM SÜLFAT %15 | Yükleme: 4-6 g IV (100 mL İzotonik, 15-20 dk). İdame: 1-2 g/saat IV infüzyon | IV | Endikasyon: Eklampsi nöbeti + Ağır preeklampsi (nöbet profilaksisi) Uyarı: Mg toksisitesi: Patella refleksi kaybolması, solunum sayısı <12/dk → Kalsiyum Glukonat 1 amp IV |
| NİFEDİPİN (Adalat / Nidilat 10 mg kapsül) | 10 mg PO → 30 dk sonra tekrar (gerekirse) | PO (Dilaltı YAPILMAZ) | Endikasyon: KB >160/110 — Hedef: 140-150/90-100 mmHg Not: KB >160/110 ise BİRİNİ seç |
| LABETALOl (Trandate) | 20 mg IV yavaş, 10 dk arayla tekrar (maks 300 mg) | IV | Endikasyon: Alternatif IV antihipertansif — Nifedipin yoksa Not: KB >160/110 ise BİRİNİ seç |
Yatış Endikasyonları
- Tüm eklampsi → Doğumhane/YBÜ
- Ağır preeklampsi → Yatış
Konsültasyon
Kadın Doğum (acil — tüm olgular), Neonatoloji (prematüre doğum riski)
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin: Gestational Hypertension and Preeclampsia — 2019 (reaffirmed 2023) (ACOG HTN Pregnancy 2019)