Ektopik Gebelik / Düşük Tehdidi
Kritik uyarı: Doğurganlık çağında karın ağrısı + vajinal kanama → Aksi ispat edilene kadar ektopik gebelik. Taşikardi + hipotansiyon → Rüptüre ektopik = İç kanama. MUTLAKA Beta-hCG iste.
Genel Bilgi
Fallopian tüpte implante embriyo. Rüptür → Hayatı tehdit eden iç kanama. Risk faktörleri: PID öyküsü, tüp ligasyonu, IVF, önceki ektopik gebelik.
Klinik Kriterler
- Beta-hCG pozitif + karın ağrısı ve/veya vajinal kanama → Ektopik ekarte et
- Beta-hCG > 1500-2000 + USG'de intrauterin gebelik yok → Şüpheli ektopik
- Hemodinamik instabilite → Rüptüre ektopik → Acil cerrahi
Fizik Muayene
Abdomen / Pelvik
- Alt karın ağrısı (genellikle tek taraflı)
- Adneksiyal hassasiyet, kitle (bimanuel muayene)
- Servikal hareket ağrısı (chandelier sign — ektopik için duyarlı)
- Peritoneal irritasyon bulguları (rüptür → iç kanama)
Genel
- Hemodinamik instabilite: taşikardi, hipotansiyon (rüptüre ektopik)
- Vajinal kanama (genellikle hafif, düzensiz)
- Omuz ağrısı (diyafram irritasyonu — serbest sıvı)
Doğurganlık çağı kadında karın ağrısı + vajinal kanama → Aksi kanıtlanana kadar ektopik gebelik. β-hCG mutlaka iste.
Tetkikler
Kan
- Beta-hCG (acil)
- Hemogram, kan grubu + cross-match
- Koagülasyon
Görüntüleme
- Transvajinal USG — Altın standart (intrauterin gebelik?)
- Abdominopelvik USG (serbest sıvı?)
Tedavi
Genel önlemler
- Hemodinamik instabilite → IV erişim × 2 + sıvı resüsitasyonu
- Rh(-) hasta → Anti-D İmmünglobulin planla
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| RİNGER LAKTAT / SF | 1-2 L IV bolus | IV | Endikasyon: Hemodinamik instabilite / iç kanama şüphesi |
Rüptüre Ektopik — Cerrahi
Hemodinamik instabilite → Kadın Doğum acil çağrı → Acil laparotomi/laparoskopi. MTP hazır.
Stabil Ektopik — Metotreksat (Kadın Doğum kararı)
Hemodinamik stabil + Tüp rüptürü yok + Beta-hCG <5000 + USG'de fetal kalp yok → Metotreksat 50 mg/m² IM (Kadın Doğum kararı).
Yatış Endikasyonları
- Hemodinamik instabilite → Acil cerrahi
- Beta-hCG pozitif + USG şüpheli → Gözlem + Kadın Doğum
Konsültasyon
Kadın Doğum (acil — tüm ektopik şüphesi)
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin: Tubal Ectopic Pregnancy — 2018 (ACOG Ectopic 2018)