Gözaltı / Tutuklu Hasta Yönetimi

Kritik uyarı: Gözaltındaki hastanın yaralanmaları MUTLAKA belgele — hastane öncesi oluşmuş yaralanmalar kayıt altına alınmazsa sorumluluk hekime yüklenebilir. "Gözaltına alınır" raporu vermek için hastanın gözaltına girebilir tıbbi durumda olması gerekir.

Genel Bilgi

Gözaltı muayenesi: Polis/jandarma eşliğinde getirilen şüpheli veya sanıkların, gözaltına alınmadan önce ve gözaltı sonrasında tıbbi muayenesi. CMK md. 94'e göre gözaltındaki kişinin muayene isteme hakkı vardır. Hekim, tıbbi bağımsızlığını korur — polis talebiyle değil, tıbbi gereklilikle rapor yazar.

Klinik Kriterler

  • Gözaltı Öncesi Muayene — Değerlendirme:
  • Bilinç durumu (GKS)
  • Vital bulgular (HT, taşikardi, hipoglisemi vb.)
  • Mevcut yaralanmalar (boyut, lokalizasyon, renk, yaş tahmini — her biri için kaydet)
  • Kronik hastalık — ilaç kullanımı (DM, epilepsi, psikiyatrik)
  • Alkol / madde entoksikasyonu (gözaltını engelleyebilir)
  • Hamilelik

Fizik Muayene

Yaralanma Değerlendirme

  • Tüm vücut taraması (giysi çıkarılarak)
  • Her yaranın boyutu, lokalizasyonu, rengi, yaşı (ekimoz renk evreleri)
  • Fotoğraf ile belgeleme (mümkünse)

Genel Medikal

  • Vital bulgular, GKS, GKŞ
  • Kronik hastalık ve ilaç kullanımı (DM, epilepsi, psikiyatrik)
  • Alkol/madde entoksikasyonu (gözaltını engelleyebilir)
  • Hamilelik durumu

Mevcut yaralanmaları DETAYLI belgele. Hastane öncesi yaralanmalar kayıt altına alınmazsa sorumluluk hekime yüklenebilir.

Tedavi

Genel önlemler

  • Her gözaltı muayenesinde mevcut tüm yaralanmaları belgele (önceden var olduğunu belirt)
  • Medikal durumu gözaltıya engel mi? → Acil tedavi gerekiyorsa önce tedavi
  • Hastanın bizzat muayeneyi reddetme hakkı var — reddi kayıt altına al
  • Polis memurunu muayene odasından çıkarma hakkın var (aynı cinsiyetten refakatçi kalabilir)
  • Bulgularını nesnel dille yaz — yorum yapma
  • Hastalar kelepçesiz muayene edilmelidir

"Gözaltına Alınır" Raporu

Gözaltına alınabilir durumda: "Yapılan muayenesinde gözaltına alınmasına tıbbi engel bulunmamaktadır." Gözaltına alınamaz durumda: "Mevcut [durum] nedeniyle gözaltına alınması tıbbi açıdan uygun değildir, hastanede tedavisi gerekmektedir." NOT: Muayene öncesi mevcut yaralanmaları kaydet ve "gözaltı öncesine aittir" olarak belirt.

Gözaltında Periyodik Muayene

CMK'ya göre 24 saatte bir muayene hakkı. Gözaltı süresince gelişen yaralanma veya kötüleşme varsa MUTLAKA kaydet ve rapor et. İşkence / kötü muamele şüphesi → Adli Tıp + Savcılık bildirimi zorunludur.

Alkol / Madde Entoksikasyonu

Ağır entoksikasyon → Gözaltı uygun değil, tıbbi gözlem gerekli. Orta entoksikasyon → Tıbbi gözlem altında gözaltı kararı polis/savcılığın. Alkol muayenesinde değerlendir: koku, koordinasyon, nistagmus, konuşma. Alkol seviyesi için kan/nefes testi istenebilir (polis talebiyle).

Yatış Endikasyonları

  • Vital instabilite → Tedavi öncelikli
  • Alkol koması / ağır madde entoksikasyonu
  • Aktif psikiyatrik kriz
  • Tedavi gerektiren yaralanma

Konsültasyon

Adli Tıp (işkence şüphesi, komplike adli rapor). Psikiyatri (aktif psikoz, intihar riski).

Kaynaklar

  1. İstanbul Protokolü — BM İşkence ve Kötü Muamele Etkili Soruşturma Kılavuzu (İstanbul Protokolü)
Uygulamada aç