Adli Rapor Nasıl Tutulur
Genel Bilgi
Adli vaka: Ölüm, yaralanma, zehirlenme veya hukuki işlem gerektiren her başvuru. Türkiye'de her adli vaka Cumhuriyet Savcılığına bildirilmek zorundadır (CMK md. 158, TCK md. 280). Bildirimi yapan hekim değil, hastane yönetimi / nöbetçi amir sorumludur — ancak hekim tetikleyicidir.
Klinik Kriterler
- Adli Vaka Kriterleri (herhangi biri → adli vaka):
- Darp / dövme sonucu yaralanma
- Kesici-delici alet yaralanması
- Ateşli silah yaralanması
- Trafik kazası
- İş kazası
- Cinsel saldırı / istismar şüphesi
- Çocuk istismarı / ihmal şüphesi
- Zehirlenme (kasıtlı veya kazayla)
- Yanıklar (özellikle garip dağılımlı)
- Açıklanamayan yaralanma (hikaye-bulgu uyuşmazlığı)
- İntihar girişimi
- Kimliği bilinmeyen hasta
Fizik Muayene
Yara Tanımlama
- Lokalizasyon (anatomik bölge), boyut (cm × cm), şekil
- Kenar özellikleri: düzgün (kesici) vs düzensiz (künt)
- Renk, kanama durumu, çevre doku (ekimoz, ödem)
- Fotoğraf + cetvel ile belgeleme (mümkünse)
Genel Muayene
- Tüm vücut taranmalı (giysi altı yaralanmalar kaçırılabilir)
- Eski yaralanma izleri (tekrarlayan şiddet ipucu)
- Bilinç durumu, alkol/madde entoksikasyonu
Her yarayı ayrı ayrı detaylı tanımla: lokalizasyon, boyut (cm), şekil, kenar özellikleri. Kendin tanımlama — alet tanımı yapma.
Tetkikler
Diğer
- Yaraların boyutu (cm cinsinden), lokalizasyonu, şekli (fotoğraf veya çizimle belgele)
- Giriş-çıkış yara özellikleri (ateşli silahta)
- Yara kenarları: düzgün mü? (kesici) — ezik mi? (künt)
- Yanıkta: sınırları düzgün mü? — dermatom dağılımı var mı?
- Gerekirse toksikolojik tetkik (kan, idrar alkol/madde)
- Cinsel saldırıda: bekaret muayenesi YAPMA — Adli Tıp uzmanına yönlendir
Tedavi
Genel önlemler
- Hayati tehlikeyi önce gider — tıbbi müdahale her zaman önce gelir
- Muayene bulgularını net, nesnel dille kaydet (subjektif yorum yapma)
- Savcılığa bildirim: Nöbetçi hekimin nöbetçi amire bildirmesi yeterli
- Hastanın rızası olmadan üçüncü şahıslarla bulgular paylaşılmaz
- Adli delilleri koru: giysiler kesme yerine bıçakla aç, poşete koy, etiketle
- Raporlar en az üç nüsha düzenlenmeli
- Muayene odasında kolluk kuvveti bulunmamalı; hasta kelepçesiz muayene edilmeli
Geçici Rapor — Kesin (Kati) Rapor Ayrımı
GEÇİCİ RAPOR: Tanı netleşmemişse, bulgular tam ortaya çıkmamışsa (ekimozlar saatler sonra belirginleşebilir), ileri tetkik/konsültasyon gerekiyorsa veya hasta yatırılıyorsa. Sonuç bölümünde: "Bu rapor geçici nitelikte olup, kesin rapor için kişinin tedavisi tamamlandıktan sonra yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir." KESİN RAPOR: Bulgular yeterli ve tanı netse. Sonuç bölümünde: "Kanaatini bildirir rapordur." Şüphe varsa geçici rapor her zaman daha güvenlidir.
Sonuç Bölümünde Cevaplanacak TCK Soruları (md. 86-87)
1. Kişinin yaşamını tehlikeye sokan durum var mı? → "Hayati tehlikesi VARDIR / YOKTUR" 2. Yaralanma basit tıbbi müdahale (BTM) ile giderilebilir mi? → "BTM ile giderilebilir / giderilemez niteliktedir" 3. Vücutta kemik kırığı var mı? → Varsa belirt 4. Duyu veya organ işlevinde sürekli zayıflama/kayıp? (kesin raporda) 5. Yüzde sabit iz söz konusu mu? (kesin raporda; geçici raporda değerlendirilemez)
BTM ile Giderilebilirlik Kriterleri
BTM ile GİDERİLEBİLİR: • Yüz bölgesinde %5'e kadar, diğer bölgelerde %10'a kadar yüzeyel abrazyon/kontüzyon • Yüz bölgesinde 5 cm'e kadar, diğer bölgelerde tek lezyon 10 cm'e kadar, toplamda 20 cm'e kadar cilt-cilt altı yaralanmalar • Kemik kırığı/çıkığı OLMAYAN yumuşak doku yaralanmaları BTM ile GİDERİLEMEZ: • Kemik kırığı veya çıkığı • Kas veya tendon hasarı • Büyük damar ve sinir hasarı • İç organ yaralanması • Yüzde sabit iz bırakacak yaralanma
Rapor Formatı
1) Rapor tarihi, saati + protokol numarası 2) Raporu isteyen makam yazı tarihi ve sayısı 3) Kimlik bilgileri (TC, ad-soyad, doğum tarihi, baba adı) 4) Olay öyküsü (hastanın kendi ifadesiyle, tırnak içinde) 5) Fizik muayene bulguları (yaraların boyut, lokalizasyon, nitelik) 6) Tetkik sonuçları 7) Tanı / tanılar 8) SONUÇ: Hayati tehlike + BTM + Kemik kırığı + Rapor niteliği (GEÇİCİ/KESİN) 9) İmza + kaşe + mühür
Cinsel Saldırı Vakası
Acil hekimi YALNIZCA tıbbi stabilizasyonu sağlar. Kaba kuvvet bulguları, hayati tehlike varsa müdahale et. Detaylı muayene ve delil toplama → Adli Tıp uzmanı. Hasta yıkandıysa bile Adli Tıp'e yönlendir. Sosyal hizmet + psikiyatri konsültasyonu.
Konsültasyon
Adli Tıp (cinsel saldırı, şüpheli çocuk istismarı, ölüm, komplike rapor). Savcılık bildirimi (her adli vakada zorunlu — CMK md. 158, TCK md. 280). Genel Cerrahi / Ortopedi (penetran yaralanma, kırık). Psikiyatri (intihar girişimi sonrası).