Baş Ağrısı Acilleri
Kritik uyarı: "Hayatımın en şiddetli baş ağrısı" → SAK ekarte et → BT + LP. >50 yaş + temporal hassasiyet + yüksek CRP/ESR → Temporal Arterit → Acil steroid (görme kaybı önlemek için).
Genel Bilgi
Kırmızı Bayraklar (SNOOP4): Sistemik semptom, Nörolojik bulgu, Onset (thunderclap), Older (>50 yaş), Pozisyonla değişim, Papil ödemi, Progresif artma, Post-travma.
Klinik Kriterler
- Thunderclap (anlık maksimal şiddet) → SAK
- Ateş + ense sertliği → Menenjit
- Fokal nörolojik bulgu → İnme / Kitle
- Göz ağrısı + bulantı + vizyon bulanıklığı → Akut Açı Kapanması Glokomu
Fizik Muayene
Nörolojik
- Fokal nörolojik defisit (inme, kitle ekarte)
- Papilödem (artmış KİB — kitle, İİH)
- Ense sertliği (menenjit, SAK)
Göz
- Göz içi basınç (akut glokom şüphesinde), pupil muayenesi
- Temporal arter palpasyonu (hassasiyet, nabızsızlık → temporal arterit)
Genel
- Ateş (enfeksiyon), kan basıncı (hipertansif ensefalopati)
- Sinüs hassasiyeti, dental muayene
Kırmızı bayrak (SNOOP4) varlığında ikincil baş ağrısı araştır. Thunderclap başlangıçta SAK ekarte edilene kadar güvenli değildir.
Tetkikler
Kan
- CBC, CRP, ESR (temporal arterit şüphesinde)
Görüntüleme
- Beyin BT (thunderclap, fokal bulgu, bilinç değişikliği)
Diğer
- LP (BT normal + thunderclap başlangıç — SAK ekarte)
Skorlamalar
| Skor | Açıklama | Kesim değeri |
|---|---|---|
| Ottawa SAK Kuralları | Thunderclap baş ağrısında SAK için LP gerekliliğini değerlendiren klinik karar kuralı. https://www.mdcalc.com | Tüm kriterler negatif → SAK riski çok düşük (%100 sensitivite). Herhangi biri pozitif → BT + LP ile değerlendir |
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| METOKLOPRAMİD (Metpamid) | 10 mg IV/IM | IV/IM | Endikasyon: Migren — antiemetik + adjuvan analjezik (1. basamak) |
| İBUPROFEN (Brufen) | 400-600 mg PO | PO | Endikasyon: Migren 1. basamak |
| SUMATRİPTAN (İmigran) | 50-100 mg PO veya 6 mg SC | PO/SC | Endikasyon: Migren 2. basamak Koşul: 1. basamağa yanıt yoksa — migren 2. basamak Uyarı: Hemiplejik migren, kardiyovasküler hastalık, baziler migreninde KONTRENDİKE |
| DEKSAMETAZon | 8-10 mg IV | IV | Endikasyon: Migren 3. basamak — Relaps önleme Koşul: Migren relaps önleme — 3. basamak |
| PRENDİZOLON (Temporal Arterit) | 1 mg/kg/gün PO (maks 60 mg) | PO | Endikasyon: Temporal arterit — Görme kaybı gelişmeden başla Koşul: Temporal arterit şüphesi — görme kaybı yoksa |
| METİLPREDNİZOLON (Temporal Arterit + Görme Kaybı) (Prednol) | 1 g IV/gün, 3 gün | IV | Endikasyon: Görme kaybı gelişmişse Koşul: Temporal arterit + görme kaybı gelişmişse |
Küme Baş Ağrısı
%100 O₂: 12-15 L/dk, non-rebreather, 15 dk (ilk tercih — en hızlı). Sumatriptan SC 6 mg (en etkili farmakolojik).
Akut Açı Kapanması Glokomu
Asetazolamid 250-500 mg IV + Timolol %0,5 göz damlası + Pilokarpin %2 göz damlası → Acil Göz Hekimi Konsültasyonu.
Yatış Endikasyonları
- Thunderclap başlangıç
- Temporal arterit (IV pulse steroid)
- Yeterli analjezi sağlanamıyorsa
- Nörolojik bulgu eşliği
Taburculuk Kriterleri
- Kırmızı bayrak yok
- Bilinen migren + yanıt alındı
- Ambulatuar takip planlandı
Konsültasyon
Nöroloji (fokal bulgu, thunderclap), Romatoloji/KBB (temporal arterit biyopsisi), Göz (glokom)
Kaynaklar
- Managing Patients With Acute Episodic Dizziness - NEJM (Edlow NEJM 2022)
- Headaches in over 12s: diagnosis and management - NICE (NICE 2021 Headaches)