Vertigo / Baş Dönmesi
Kritik uyarı: Merkezi vertigo = İnme dışlanamaz → HINTS muayenesi yap. HINTS pozitif → Hemen MR difüzyon (DWI). İşitme kaybı + ani şiddetli vertigo → AICA enfarktını ekarte et.
Genel Bilgi
HINTS muayenesi eğitimli klinisyenlerde sensitivitesi %95-100, erken MR'den bile daha duyarlı (ilk 24-48 saatte). BPPV: Dix-Hallpike + Epley manevrası. Vestibüler nörit: Viral, günler sürer. HINTS pozitif → Merkezi → Acil nöroloji + MR.
Klinik Kriterler
- Akut Vestibüler Sendrom (AVS): Sürekli vertigo + nistagmus + bulantı + yürüme bozukluğu → HINTS endike
- HINTS: Head Impulse (korektif sakkad yok = merkezi şüphe), Nystagmus (yön değiştiren = merkezi), Test of Skew (var = merkezi)
- Periferik: Tek yönlü horizontal nistagmus, pozitif head impulse (sakkad var), yürüme güç ama mümkün, fokal bulgu YOK
- Merkezi: Dikey/yön değiştiren nistagmus, negatif head impulse (sakkad yok), yürüyemez, fokal bulgu VAR
- HINTS+ : HINTS + yeni işitme kaybı → AICA enfarktı düşündürür
- DİKKAT: HINTS yalnızca AVS'de (sürekli vertigo + nistagmus) güvenilirdir, epizodik vertigo veya BPPV'de kullanılmaz
Fizik Muayene
Nörolojik / Okulomotor
- HINTS üç bileşeni: Head Impulse, Nistagmus yönü, Skew deviation
- Serebellar testler: parmak-burun, topuk-diz, disdiadokokinezi
- Yürüyüş: Ataksi varlığı ve şiddeti (tandem yürüyüş)
KBB
- Dix-Hallpike testi (BPPV posterior kanal için)
- İşitme değerlendirmesi (ani işitme kaybı → AICA enfarktı)
Genel
- KB (ortostatik hipotansiyon ekarte)
- Kardiyak muayene (aritmi → presenkop)
HINTS muayenesi YALNIZCA akut vestibüler sendromda (sürekli vertigo + nistagmus mevcut iken) yapılır. Hasta asemptomatikken yapma — yanlış negatif verir.
Tetkikler
Görüntüleme
- MR difüzyon (DWI) — HINTS pozitif veya nörolojik bulgu
Diğer
- HINTS muayenesi
- Dix-Hallpike testi (BPPV için)
Skorlamalar
| Skor | Açıklama | Kesim değeri |
|---|---|---|
| HINTS Muayenesi | Üç bileşenli yatak başı okulomotor muayene. AVS de posterior dolaşım inmesi için sensitivitesi %95-100, erken MR den üstün. Eğitimli klinisyen gerektirir. https://www.mdcalc.com | Herhangi bir merkezi bulgu → İnme düşün, acil MR + nöroloji. Tüm bileşenler periferik → Vestibüler nörit (NPV %97) |
Tedavi
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| METOKLOPRAMİD (Metpamid) | 10 mg IV/IM | IV/IM | Endikasyon: Vestibüler nörit / labirentit — Bulantı-kusma |
| DİMENHİDRİNAT (Dramamine) | 50 mg PO/IV | PO/IV | Endikasyon: Akut vestibüler supresyon — Uzun süre kullanma Koşul: Şiddetli vertigo ve bulantıda kısa süreli |
| BETAHİSTİN (Betaserc) | 24 mg 2×1 PO | PO | Endikasyon: Vestibüler nörit, Meniere hastalığı Koşul: Vestibüler nörit veya Meniere hastalığı tanısında |
| METİLPREDNİZOLON (Vestibüler Nörit) | 100 mg IV → azalan doz 3 hafta | IV/PO | Endikasyon: Fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırır Koşul: Vestibüler nörit tanısında — fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırır |
BPPV — Epley Manevrası
Dix-Hallpike ile tanı doğrula (baş 45° → yatır → gecikme → rotatuvar nistagmus). Epley manevrası %90 başarı — ilaç genellikle gereksiz. Vestibüler supresanlardan kaçın.
Yatış Endikasyonları
- HINTS pozitif veya nörolojik bulgu
- Hidrasyon bozukluğu (kusma nedeniyle)
Taburculuk Kriterleri
- Periferik vertigo klinik
- Epley uygulandı
- Semptomlar tolere edilebilir
Konsültasyon
Nöroloji (merkezi şüphe), KBB (Meniere, tekrarlayan)