Akut Perikardit
Genel Bilgi
Perikardın enflamasyonudur. En sık viral/idiyopatik etyoloji. Göğüs ağrısı, perikardiyal sürtünme sesi, EKG değişiklikleri ve perikard efüzyonu ile karakterizedir. (ESC 2015 Perikardit Kılavuzu)
Klinik Kriterler
- Keskin, plöretik göğüs ağrısı — öne eğilince azalır, sırt üstü yatınca artar
- Perikardiyal sürtünme sesi (scratch sesi — en spesifik bulgu)
- EKG: Yaygın konkav ST elevasyonu + yaygın PR depresyonu (aVR'de PR elevasyonu)
- Ateş, miyalji, halsizlik (viral prodrom)
- Dispne (efüzyon varsa)
Fizik Muayene
Genel
- Ateş, miyalji, halsizlik (viral prodrom)
- Pozisyonla değişen ağrı (öne eğilince azalır)
Kardiyovasküler
- Perikardiyal sürtünme sesi (scratch — en spesifik)
- KB, nabız (tamponad gelişimi?)
- JVD (efüzyon/tamponad?)
Solunum
- Dispne (efüzyon varsa)
- SpO2
AKS ile karıştırma! Perikardit ağrısı öne eğilince azalır. Sürtünme sesi en spesifik bulgu.
Tetkikler
Kan
- CBC (lökositoz), CRP, ESR (inflamasyon belirteçleri)
- hs-Troponin (miyoperikardit ayrımı)
- BUN, kreatinin (üremik perikardit?)
- ANA, RF (otoimmün etyoloji şüphesinde)
Görüntüleme
- Eko: Perikard efüzyonu değerlendirmesi — tamponad bulguları?
- PA Akciğer grafisi
Diğer
- EKG: Yaygın konkav ST elevasyonu + PR depresyonu (4 evre)
Tedavi
Genel önlemler
- Egzersiz kısıtlaması: Semptomlar ve CRP normale dönene kadar
- Kortikosteroidlerden KAÇIN (nüks artışı) — yalnızca otoimmün veya NSAİD kontrendikasyonunda
- 1 hafta sonra CRP kontrolü
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| İBUPROFEN (Brufen, Advil) | 600 mg | PO | Süre: 8 saatte bir, 1-2 hafta, sonra azaltarak kes Not: NSAİD olarak BİRİNİ seç Uyarı: GİS koruması için PPI ekle. Böbrek fonksiyonlarını takip et. |
| ASPİRİN (alternatif) (Aspirin) | 750-1000 mg | PO | Süre: 8 saatte bir, 1-2 hafta Not: NSAİD olarak BİRİNİ seç Uyarı: İbuprofen yerine kullanılabilir. KORTİKOSTEROİD rutin kullanılmaz — nüks oranını artırır! |
| KOLŞİSİN (Colchicine) | 0.5 mg | PO | Süre: 12 saatte bir, 3 ay Uyarı: Nüks oranını %50 azaltır (COPE çalışması). Diyare yan etkisi olabilir. GFR<30 ise dikkat. |
Miyoperikardit
Troponin yüksekliği + perikardit bulguları. Egzersiz kısıtlaması 6 ay. Kardiyoloji takibi zorunlu. MRI ile miyokard tutulumu değerlendir.
Tamponad Gelişimi
Efüzyon hızlı artarsa → tamponad protokolüne geç. USG ile seri takip.
Yatış Endikasyonları
- Yüksek riskli perikardit: Ateş >38°C, subakut başlangıç, büyük efüzyon, tamponad, NSAİD yanıtsızlık
- Miyoperikardit (troponin pozitif)
- İmmünsüpresif hasta
Taburculuk Kriterleri
- Ağrı kontrol altında, hemodinamik stabil
- Efüzyon stabil veya küçük
- CRP düşüş trendinde
- Kolşisin + NSAİD reçetesi ile taburcu
Konsültasyon
Kardiyoloji — miyoperikardit veya büyük efüzyonda