Masif Hemoptizi

Genel Bilgi

Masif hemoptizi acil hava yolu güvenliği gerektiren, mortalitesi yüksek bir durumdur. En sık nedenler: Bronşektazi, akciğer kanseri, tüberküloz, pulmoner vaskülit, AV malformasyon. Bronşiyal arter embolizasyonu (BAE) en etkili girişimsel tedavidir.

Klinik Kriterler

  • Masif hemoptizi: >600 mL/24 saat veya >100 mL/saat veya hemodinamik instabilite yaratan herhangi bir miktar
  • Submassif hemoptizi: Yaşamı tehdit etmeyen ancak belirgin (>100 mL/24 saat)
  • Hava yolu obstrüksiyonu bulguları: Stridor, desatürasyon, boğulma hissi
  • Hematemezden ayır: Hemoptizi köpüklü, parlak kırmızı, öksürükle gelir; hematemez koyu, kahve telvesi, bulantı ile

Fizik Muayene

Solunum

  • Kanama miktarı ve hızı değerlendirmesi
  • Oskültasyon: kanama tarafını lokalize et (gurgling, azalmış solunum sesi)
  • Hava yolu açıklığı: stridor, boğulma hissi, desatürasyon

Genel

  • Hemodinamik değerlendirme (taşikardi, hipotansiyon → masif kanama)
  • Bilinen akciğer hastalığı öyküsü (TB, bronşektazi, kanser)

Öncelik hava yolu güvenliği ve kanama tarafını belirlemektir. Hematemezden ayırt et: hemoptizi köpüklü, parlak kırmızı, öksürükle gelir.

Tetkikler

Kan

  • CBC (anemi derecesi), BMP
  • PT/INR, aPTT, fibrinojen (koagülopati?)
  • Kan grubu, cross-match (acil transfüzyon hazırlığı)
  • AKG

Görüntüleme

  • Toraks BT Anjiyografi (kanama kaynağı ve bronşiyal arter anatomisi)
  • PA Akciğer grafisi (kanama tarafını belirle)

Diğer

  • Bronkoskopi (kanama kaynağı lokalizasyonu + terapötik müdahale)

Tedavi

Genel önlemler

  • Kanayan tarafı ALTA yatır (sağlam akciğeri koru)
  • 2 geniş IV yol, kan grubu ve cross-match HEMEN
  • Antitüsif VERME — öksürük pıhtıyı çıkarır, baskılama tehlikeli olabilir
  • Göğüs Cerrahisi + Girişimsel Radyoloji ANINDA

İlaçlar

İlaçDozYolNot
TRANEKSAMİK ASİT (Transamin)1 g IV, ardından 1 g/8 saatIV
Süre: Kanama kontrolüne kadar
Uyarı: Nebülize TXA (500 mg/5 mL SF) da lokal olarak eklenebilir.
IV SIVI + KAN TRANSFÜZYONUES ihtiyaca göreIV
Süre: Hemodinamik stabiliteye göre
Uyarı: Masif kanama protokolü: ES:TDP:TS = 1:1:1 oranı hedefle.
K VİTAMİNİ (INR yüksekse) (Konakion)10 mg IV yavaşIV
Süre: Tek doz
Koşul: Warfarin kullanan hastada INR >1.5 ise
Uyarı: Warfarin kullanan hastada INR>1.5 ise ver.

Hava Yolu Yönetimi

Kanayan tarafı ALTA getir. Entübasyon gerekirse büyük ETT (≥8.0) kullan — bronkoskop geçebilsin. Tek akciğer ventilasyonu: Sağ ana bronşa selektif entübasyon veya çift lümenli tüp. Rijid bronkoskopi ile soğuk SF lavajı, epinefrin (1:20.000), balon tamponad.

Bronşiyal Arter Embolizasyonu (BAE)

Kesin kanama kontrolünde en etkili girişimsel yöntem. Başarı oranı %85-95. Girişimsel Radyoloji ANINDA aranmalı. BT anjiyografi ile bronşiyal arter anatomisi önceden belirle.

Cerrahi (Son Çare)

BAE başarısız veya tekrarlayan masif kanamada lobektomi/pnömonektomi. Mortalitesi yüksek (%40 acil cerrahi), bu yüzden BAE öncelikli.

Yatış Endikasyonları

  • Tüm masif hemoptizi vakaları YBÜ yatışı
  • Submassif hemoptizi → yatış + gözlem
  • BAE veya cerrahi sonrası yakın takip

Konsültasyon

Göğüs Cerrahisi + Girişimsel Radyoloji + Göğüs Hastalıkları

Kaynaklar

  1. The pulmonary physician in critical care: Management of massive haemoptysis (Lordan Resp Med 2003)
Uygulamada aç