Kardiyak Arrest / KPR
Genel Bilgi
Şoklanabilir ritimler: VF, Nabızsız VT → Defibrilasyon + KPR. Şoklanmaz: Asistol, PEA → KPR + Adrenalin + Geri dönüşümlü nedeni ara (4H4T).
Klinik Kriterler
- VF/pVT → Şoklanabilir → Defibrilasyon önce
- Asistol/PEA → Şoklanmaz → KPR + Adrenalin
- 4H: Hipoksi, Hipovolemi, Hipotermi, Hipo/Hiperkalemi
- 4T: Tansiyon pnömotoraks, Tamponad, Toksin, Tromboz
Fizik Muayene
Ritim Değerlendirmesi
- Monitör/defibrilatör HEMEN bağla: VF/pVT (şoklanabilir) vs Asistol/PEA (şoklanmaz)
Dolaşım
- Karotis nabız kontrolü (<10 sn), ETCO₂, arteriyel dalga (varsa)
Hava Yolu
- Havayolu açıklığı, BVM yeterliliği, entübasyon/SGA endikasyonu
Geri Dönüşümlü Neden Taraması
- POCUS: tamponad, PE, hipovolemi. Anamnez: toksin, travma. Lab: K⁺, pH, laktat
KPR sırasında: kaliteli baskı > her şey. Muayene ve girişimler baskıyı kesmeden paralel yürütülmeli.
Tedavi
Genel önlemler
- KPR başla: 100-120/dk baskı hızı, 5-6 cm derinlik, tam göğüs relaksasyonu, minimum kesinti
- Ventilasyon: 30:2 (entübe değilse); entübe/SGA ise 10/dk sürekli ventilasyon
- Ritim kontrolü her 2 dk — KPR kesintisini minimumda tut (<5 sn)
- ETCO₂ monitörizasyonu: >10 mmHg hedefle (KPR kalitesi göstergesi). <10 mmHg ise baskı kalitesini artır. Ani yükseliş ROSC işareti.
- ROSC sonrası: SpO₂ 94-98%, SBP ≥90 mmHg, GKŞ 72-144 mg/dL, 12-derivasyon EKG (STEMI?)
İlaçlar
| İlaç | Doz | Yol | Not |
|---|---|---|---|
| ADRENALİN (Adrenalin ampul 1mg/mL) | 1 mg IV/IO her 3-5 dk | IV/IO | Endikasyon: Asistol/PEA: HEMEN ver. VF/pVT: 3. şoktan sonra ver. Uyarı: Şoklanmaz ritimde mümkün olan en erken, şoklanabilir ritimde 3. defibrilasyondan sonra. IO erişim IV başarısızsa alternatif. |
| AMİODARON (Cordarone 150 mg amp) | 300 mg IV bolus → 150 mg tekrar doz | IV bolus | Koşul: Refrakter VF/pVT — 3. şoktan sonra |
| LİDOKAİN (Amiodaron yoksa) (Aritmal %2 amp) | 1-1.5 mg/kg IV bolus → 0.5 mg/kg tekrar (max 3 mg/kg) | IV | Koşul: Amiodaron mevcut değilse refrakter VF/pVT için alternatif |
| SODYUM BİKARBONAT | 1 mEq/kg IV | IV | Koşul: Hiperkalemi, TCA zehirlenmesi veya uzamış arrest (>15 dk) Uyarı: Rutin kullanım önerilmez. Adrenalin/kalsiyum ile aynı hattan verme — inaktive eder. |
| MAGNEZYUM SÜLFAT | 2 g IV bolus | IV | Koşul: Torsades de Pointes veya hipomagnezemik VF |
Defibrilasyon Enerjisi
Bifazik: ilk şok en az 150 J, başarısızsa enerji artır (max 360 J). Monofazik: 360 J. Her şoktan sonra hemen KPR (2 dk). Refrakter VF'de pad pozisyonu değiştir (vektör değişikliği — ERC 2025).
ROSC (Spontan Dolaşımın Geri Dönüşü)
ROSC = kalbin tekrar kendi kendine etkili şekilde pompalamaya başlaması. Nasıl anlarız: ETCO₂ değerinde ani belirgin yükseliş (tipik >40 mmHg), monitörde düzenli/organize bir kalp ritmi görünmesi + elle nabız alınması, hastanın kendiliğinden hareket etmesi, öksürmesi veya nefes almaya çalışması. ROSC saptandığında: KPR'yi durdur, ritim ve nabzı teyit et, hemen post-arrest bakıma geç.
ROSC Sonrası Hedefler
SpO₂ 94-98% (aşırı oksijenasyondan kaçın), PaCO₂ 35-45 mmHg, SBP ≥90 mmHg (vazopressör gerekirse noradrenalin), GKŞ 72-144 mg/dL, Hedef sıcaklık yönetimi (TTM) 32-36°C 24 saat. 12-derivasyon EKG → STEMI varsa acil kateter lab. Nörolojik prognoz ≥72 saat önce yapma.
Geri Dönüşümlü Nedenler (4H4T)
4H: Hipoksi → O₂, Hipovolemi → sıvı/kan, Hipo/Hiperkalemi → elektrolit, Hipotermi → ısıt. 4T: Tansiyon pnömotoraks → iğne dekompresyon, Tamponad → perikardiyosentez, Toksin → antidot, Tromboz (PE/Mİ) → tromboliz/PCI.
Konsültasyon
Kardiyoloji (STEMI, VF — kateter lab), Nöroloji (post-arrest bakım)