Ağır Hiponatremi

Kritik uyarı: ODS (Ozmotik Demiyelinizasyon Sendromu) riski: Kronik hiponatremide Na düzeltme hızı ≤8-10 mEq/L/24 saat AŞILMAMALI. Overcorrection olursa: Desmopressin + hipotonik sıvı ile yavaşlat.

Genel Bilgi

Akut (<48 saat): Serebral ödem riski → daha hızlı düzeltme kabul edilebilir. Kronik (≥48 saat): ODS riski → yavaş düzelt. Semptomatik (nöbet/koma) → %3 NaCl hemen.

Klinik Kriterler

  • Hafif: Na 130-135 (asemptomatik)
  • Orta: Na 125-129 (baş ağrısı, konfüzyon)
  • Ağır: Na <125 (nöbet, koma) → Acil %3 NaCl

Fizik Muayene

Volüm Değerlendirme

  • Hipovolemik: kuru mukoza, turgor azalması, taşikardi, ortostatik hipotansiyon
  • Övolemik: Normal volüm (SIADH, hipotiroidizm, adrenal yetmezlik)
  • Hipervolemik: periferik ödem, asit, JVD (KKY, siroz, nefrotik sendrom)

Nörolojik

  • Baş ağrısı, bulantı, konfüzyon (orta hiponatremi)
  • Nöbet, koma, solunum arresti (ağır hiponatremi — Na <120)

Volüm durumunu değerlendir — hiponatreminin tedavisi etiyolojiye bağlıdır (hipovolemik vs övolemik vs hipervolemik).

Tetkikler

Kan

  • Na, K, serum osmolalitesi
  • TSH, kortizol (SIADH ayırıcı tanı)
  • İdrar Na, idrar osmolalitesi

Tedavi

İlaçlar

İlaçDozYolNot
%3 NaCl (Hipertonik Salin)100-150 mL IV bolus → 10-20 dk (nöbet/koma)IV
Süre: Gerekirse 2. kez tekrarla. İdame: 0.5-1 mL/kg/saat
Endikasyon: Ağır semptomatik hiponatremi
Uyarı: Günlük maks düzeltme: ≤8-10 mEq/L/24 saat (kronik)
%0.9 NaClVolüm replasmanıIV
Endikasyon: Hipovolemik hiponatremi
Koşul: Hipovolemik hiponatremi ise
DESMOPRESSİN (Minirin)2-4 mcg IV/SCIV/SC
Endikasyon: Overcorrection durumunda — serbest su tutulumu sağlar
Koşul: Overcorrection durumunda (Na >10 mEq/L/24 saat artmışsa)

SIADH

Sıvı kısıtlaması 500-1000 mL/gün (önce dene). Direnç → Tolvaptan 15 mg PO/gün (hastanede başla, KC hastalığında KI).

Yatış Endikasyonları

  • Na <125 mEq/L (semptomsuz da yatır)
  • Nörolojik semptom (herhangi bir Na değerinde)

Taburculuk Kriterleri

  • Na ≥130, asemptomatik, kronik stabil
  • 48 saat içinde kontrol ayarlandı

Konsültasyon

Nefroloji (SIADH, böbrek yetmezliği), Endokrinoloji (TSH/kortizol bozukluğu), Nöroloji (ODS riski)

Kaynaklar

  1. Clinical Practice Guideline on Diagnosis and Treatment of Hyponatraemia — Eur J Endocrinol/NDT/ICM 2014 (European Hyponatremia 2014)
Uygulamada aç